خبر یزد

آخرين مطالب

«نخل گردانی» آیین عزاداری مردم یزد مقالات

«نخل گردانی» آیین عزاداری مردم یزد
  بزرگنمايي:

خبر یزد - یک پژوهشگر تاریخ تشیع گفت: مضامین اجتماعی مانند ظلم ستیزی، حق طلبی در آیین عزاداری مردم شهر یزد از جلوه‌های عزاداری این شهر است.
سعید طاوسی مسرور مدرس و پژوهشگر تاریخ اسلام و تشیع گفت: یکی از جلوه‌های عزاداری در سال‌های اخیر در شهر یزد سینه زنی به صورت دسته جمعی است، البته سینه زنی همواره جمعی صورت می‌گیرد، اما در در یک جمع بسیار زیاد از عزاداران و استفاده از نوحه‌هایی با مضامین اجتماعی مانند ظلم ستیزی، حق طلبی که در سال‌های اخیر توجه را به خود خصوصا در فضای مجازی جلب کرده است.
آیین نخل گردانی شهر یزد
به گفته طاوسی نمی‌توان از عزاداری یزد سخن به میان آورد و اشاره‌ای به نخل گردانی نکرد، آیین نخل گردانی به این شکل است که در روز عاشورا برگزار می‌شود و هنگام برگزاری این مراسم عده‌ای از مردان جوان و تنومند نخل که یک سازه‌ی چوبی سیاه پوش شده است را از محل استقرارش خارج و روی شانه‌های خود بلند می‌کنند و با آدابی خاص در مسیری از پیش تعیین شده می‌گردانند.

خبر یزد

او می‌گوید: نخل علاوه بر سیاه پوش شدن آذین‌هایی هم ویژه ایام محرم به آن بسته می‌شود، به این افرادی که نخل را حمل می‌کنند نخل بر یا نخل کش گفته می‌شود، و هر چه قدر نخل سنگین‌تر باشد در واقع به تعداد بیشتری از افراد نیاز است.
نخل عزا و ماتم
طاوسی گفت: نخل در واقع یک تابوت واره یا اتاقکی شبیه حجله است، مشبک و از جنس چوب به شکل مکعب مستطیل که در شهر یزد نقل تلفظ می‌شود، وصف‌های مختلفی از آن می‌شود که از آن با عباراتی مثل نخل عزا و ماتم، نخل تابوت، نخل شهیدان، نخل عاشورا، نخل محرم یاد می‌شود.

خبر یزد

نخل ؛ نمادی از تابوت امام حسین (ع)
به گفته طاوسی در واقع در فرهنگ عامه نخل نمادی از تابوت امام حسین (ع) و منظور از آیین نخل گردانی تشیع جنازه نمادین امام حسین (ع) است، اینکه چرا به آن نخل گفته می‌شود استاد علی بلوک باشی بر این نظر است که احتمالا در قدیم این تابواره‌ها را از چوب درخت خرما می‌ساختند و از این جهت به آن نخل گفته می‌شود.
او می‌گوید: نخل در اندازه‌های مختلفی ساخته می‌شود بعضی‌ها از آن‌ها بزرگ و سنگین است که برای حملش به ده‌ها نفر نیاز است، و برخی از آن‌ها هم کوچک است، نخل را روی زمین یا روی چهارپایه یا تخته‌های چوبی میگذارند و هنگام حرکت دادن سرک بیرون آمده‌ی تیره‌های کف پوش را گرفته و روی دوش میگذارند.

خبر یزد

این مدرس تاریخ تشیع گفت: اگر به میدان امیر چخماق در بافت تاریخی یزد رجوع کنیم نخل عزاداری همواره در گوشه‌ی میدان خودنمایی می‌کند و در روز عاشورا از آن استفاده می‌شود و در سایر ایام زینت بخش آن میدان تاریخی است.
طاوسی گفت: در دهه‌ی محرم چند روز مانده به تاسوعا نخل را با انواع پارچه‌های سبز و سیاه و شال و ترمه آماده می‌کنند و برای تزئین آن از آیینه، چراغ، ابزار‌های جنگی مثل سپر، شمشیر، کلاه خود، شمایل ائمه علیه سلام گاهی چشم زخم نظر قربانی و زنگوله استفاده می‌کنند.

خبر یزد

او می‌گوید: به این مراسم نخل آرایی یا نخل بندی گفته می‌شود و به کسی که نخل را تزئین می‌کند نخل آرا یا نخل بند می‌گویند.
طاوسی گفت: یکی از مهم‌ترین مراکز آیین نخل گردانی شهر یزد و همین طور در شهر دیگر استان یعنی تفت و روستا‌های اطراف این شهر‌ها مراسم نخل گردانی برگزار می‌شود، برای مثال در ایام محرم شاهد مراسم نخل گردانی روستای زارچ در اطراف یزد بوده ام.

خبر یزد

به گفته طاوسی معمولا نخل در آن فضای تعیین شده چند بار گرداننده می‌شود و مراسم عزاداری و سوگواری برگزار می‌شود، هنگامی که مراسم تا حدی پیش رفت و دل‌ها آماده شد نخل را همراه با اوج هیجان و عاطفه مذهبی سوگواران و عزاداران امام حسین (ع) بلند می‌کنند.
طاوسی گفت: در مسیر حرکت نخل که به سمت هدفی مثل میدانگاه، امامزاده، منزل شخصیت برجسته مذهبی، شهید می‌رود ممکن است چند بار نخل را روی زمین بگذارند و در این هنگام که نخل روی زمین گذاشته می‌شود افرادی که حامل نخل یا اصطلاحا نخل بر هستند استراحت می‌کنند و چایی و شربت نذری می‌خورند و عزاداران هم سراغ نخل برای دخیل بستن می‌روند و نذورات خود را به متولیان نخل می‌دهند.
او می‌گوید: با نزدیک شدن به غروب عاشورا مراسم نخل گردانی به پایان می‌رسد و پس از پایان مراسم شام غریبان نخل به جایگاه خود در حسینیه، میدان یا امامزاده برمی گردد و بعد تزئینات را از آن باز می‌کنند و تا سال بعد همان جا به امانت می‌ماند تا اینکه سال بعد از آن استفاده شود.
شروع نخل گردانی از دوره صفویه
طاوسی گفت: پوشش سیاه نخل توسط برخی هیات‌ها تا اربعین یا پایان ماه صفر از نخل باز نمی‌شود، قدمت نخل گردانی به دوره‌ی صفویه می‌رسد و اگر چه نخل گردانی در تفت و یزد شهرت دارد، اما در سایر شهر‌های مناطق مرکزی ایران مثل کاشان، ابیانه، نائین و دیگر شهر‌های استان یزد همانند میبد اجرا می‌شود.
نخل گردانی در خیابان قیام تهران
در ایام سوگواری سیدالشهدا در تهران خیابان قیام نخل با پوشش عزا دیده می‌شود که می‌تواند توسط برخی از یزدی‌ها و مناطق مرکزی ایران باشد که به تهران آورده شده است.
طاوسی گفت: در شهر یزد مانند دیگر نقاط ایران در عزاداری شاهد اطعام عزاداران هستیم و ممکن است از غذا‌های مختلفی استفاده شود، اما در میبد یزد در روز عاشورا آش مخصوصی به نام آش حسین توزیع می‌شود.
مراسم نخل گردانی در روستای زارچ
او می‌گوید: مراسم دیگری که در روستای زارچ از توابع یزد مشاهده کردم این بود که علاوه بر مراسم نخل گردانی افرادی با شتر به صورت اسرای کربلا و افرادی هم به صورت دشمنان امام حسین (ع) و یا آنچه در تعزیه‌ها همانند شیر تعزیه معمولا استفاده می‌شود، در واقع در میدانی که مراسم نخل گردانی انجام میشد از سمتی وارد می‌شدند و از سمت دیگری خارج و از مقابل عزاداران عبور می‌کردند و حال و هوای میدان را در آن لحظات تغییر می‌دادند.
تجربه ای متفاوت از ایام محرم در شهر یزد
به گفته طاوسی در بافت تاریخی شهر یزد در دهه ابتدایی محرم خصوصا روز تاسوعا و عاشورا انسان می‌تواند تجربه‌ی جالب و متفاوتی از عزاداری روز عاشورا و محرم را تجربه کند، به این معنا که برای افرادی که اهل یزد نیستند می‌تواند حضور در مراسم‌ها بسیار جالب باشد.

لینک کوتاه:
https://www.khabareyazd.ir/Fa/News/233169/

نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield
مخاطبان عزیز به اطلاع می رساند: از این پس با های لایت کردن هر واژه ای در متن خبر می توانید از امکان جستجوی آن عبارت یا واژه در ویکی پدیا و نیز آرشیو این پایگاه بهره مند شوید. این امکان برای اولین بار در پایگاه های خبری - تحلیلی گروه رسانه ای آریا برای مخاطبان عزیز ارائه می شود. امیدواریم این تحول نو در جهت دانش افزایی خوانندگان مفید باشد.

ساير مطالب

بازداشت شرور با 180 فقره شکایت در یزد

حریق گسترده در انبار کیف در شیراز اطفا شد

سقوط خودرو پیکان به داخل پل در جاده بافق به یزد، سه فوتی داشت

امام جمعه یزد در بازدید از ایرنا: امانت داری باعث افزایش اعتماد به رسانه‌ها می‌شود

اولویت‌های تعیین شده شهرداری و شورا تحقق یابد

اولویت‌های تعیین شده شهرداری و شوراها تحقق یابد

عاشوراییان یزدی با آئین نخل برداری زندانی آزاد کردند

کشف انبار احتکار مواد شوینده و بهداشتی در یزد

انتصاب نیکونژاد به عنوان رئیس کمیسیون نظارت و حقوقی شورای اسلامی شهر یزد

فوت 3 سرنشین در سانحه واژگونی خودرو در محور بافق- یزد

شهردار یزد: فرونشست 560 نقطه شهر پس از سیل اخیر | ارتش دو سیل بند کمکی ایجاد کرد

فرماندار تفت: پروژه استخر سرپوشیده تا نیمه مرداد بازگشایی می‌شود

آخرین وضعیت کرونا در یزد

سقوط سواری پیکان از پل در جاده بافق به یزد

سرپرست دانشگاه پزشکی یزد: تلاش خستگی‌ناپذیر رسانه‌ها در دوران کرونا انکارناپذیر است

پیش ثبت نام اربعین در یزد تا 21 مرداد تمدید شد

خبرنگاران در عرصه جنگ نرم و جهاد تبیین نیازمند حمایت هستند

معاون سیاسی استاندار یزد: خبرنگاران در مقابله با هجمه رسانه‌های بیگانه نقش تعیین کننده دارند

طرح بورسیه شغلی پیشنهادی استاندار یزد در دفترچه راهنمای انتخاب رشته سازمان سنجش

یگان ویژه یزد در رزمایش نظیر رتبه اول کشور را کسب کرد

نکاتی که داوطلبان کنکور 1401 برای انتخاب رشته باید به آنها توجه کنند

مداحی خواننده معروف در یزد و خیل عزاداران ا+ویدئو

ماجرای عدم پخش مراسم عزاداری هیئت مذهبی بعثت از صدا و سیما یزد چه بود؟

خسارت‌های ناشی از سیل اخیر در یزد، ضعف در طراحی زیرساخت‌های شهری

برقراری جریان گاز بیش از 2 هزار مشترک در استان یزد

برپایی موکب‌های حسینی در باغ‌راه حضرت فاطمه زهرا (س)

آغاز اجرای 35 پروژه مسکونی و 5 پروژه خدماتی در محله نفرآباد؛ پایان مردادماه

خانه‌های پلاک قرمز از معضلات منطقه13 شهر تهران/ 700 خانواده بی‌سرپرست در منطقه ساکن هستند

40سفر رایگان اربعین به عزاداران حسینی در منطقه 11 اهدا می‌شود

عزای حسین در یزد به شام غریبان رسید

ظهر عـاشورا در تکیه حصاربوعلی

به خنجری گلو گلو سخن جدا کردند/ ببین کجا برادرم ز من جدا کردند - مداحی هیئت چهار منار یزد در روز عاشورا

بزرگترین نخل برداری استان یزد در تفت

شور عزاداران مهریزی در عاشورای حسینی

نخل برداری در فخرآباد مهریز

آیین شام غریبان شهدای کربلا در استان یزد برگزار شد

عکس/ عزاداری و خیمه‌سوزان عاشورای حسینی در زاهدان

امدادهای غیبی پشت ساخت فیلم «روز واقعه» بود

عزاداری هیات پنبه‌کاران در شب عاشورا در بیت العباس یزد

اولین حسینیه گردشگر در یزد راه اندازی شد

خبرنگار؛ عنصر مهمی در دیپلماسی نرم

ماجرای ممنوع‌الکاری دو هیئت عزاداری در یزد چیست؟

عزاداری یزدی ها در مسجد روضه محمدیه

نقش پررنگ نیرو‌های سپاه و بسیج در امدادرسانی به منطقه سیل زده خضرآباد

ماجرای ممنوع الکاری دو هیات سنتی یزدی چیست؟/ واکنش سازمان تبلیغات اسلامی

شهر دارالعباده یزد غرق در ماتم و عزا

شایعه ایجاد محدودیت برای دو هیئت عزاداری در یزد تکذیب شد

نماز ظهر عاشورا در یک هزار نقطه استان یزد اقامه شد

هجوم مارهای سمی به سواحل چالوس و نوشهر

بازنمایی حماسه کربلا در اشعار عاشورایی