خبر یزد - مهر / امین اموال تاریخی فرهنگی پایگاه میراث جهانی چهل‌ستون اصفهان از ثبت ملی ۱۴ اثر ارزشمند این مجموعه خبر داد و گفت: پرونده دو اثر تاریخی دیگر نیز برای ثبت ملی در دست تهیه است.
نفیسه گوهری، امین اموال تاریخی فرهنگی پایگاه میراث جهانی چهل‌ستون اصفهان با اعلام این خبر اظهار کرد: مستندسازی، شناسایی، ثبت، معرفی، نگهداری از آثار منقول تاریخی فرهنگی از مهم‌ترین وظایف موزه‌ها به شمار می‌رود؛ چراکه ثبت ملی این آثار، علاوه بر تثبیت جایگاه تاریخی، فرهنگی آنها، پشتوانه‌ای حقوقی برای حفاظت از میراث ارزشمند به‌جامانده از دوره‌های مختلف تاریخی فراهم می‌کند.
وی افزود: در همین راستا، با تلاش کارشناسان تخصصی، تاکنون ۱۴ اثر شاخص از گنجینه تاریخی کاخ‌موزه چهل‌ستون پس از طی مراحل کارشناسی، بررسی مستندات، تأیید نهایی متخصصان در فهرست آثار ملی منقول کشور به ثبت رسیده‌اند؛ همچنین پرونده ثبت ملی دو اثر تاریخی فرهنگی دیگر این مجموعه نیز در دست تهیه است.
از قرآن قرن چهارم هجری تا آثار شاخص هنر نظامی صفوی
امین اموال تاریخی فرهنگی پایگاه میراث جهانی چهل‌ستون اصفهان با اشاره به روند ثبت ملی آثار این مجموعه بیان کرد: نخستین اثر از گنجینه چهل‌ستون که در این فرایند به ثبت ملی رسید، قرآنی نفیس متعلق به قرن چهارم هجری قمری با خط کوفی است که دارای مهر الحاقی منسوب به امام حسن مجتبی (ع) بوده و در سال ۱۳۸۷ با شماره ثبت ۷ در فهرست آثار ملی منقول قرار گرفت.
گوهری ادامه داد: پس از آن، اسطرلاب دوره صفوی اثر محمدزمان با شماره ثبت ۹۹۲، پنجره گچ‌بری متعلق به دوره تیموری از مجموعه آثار امامزاده درب امام با شماره ۹۹۳، در چوبی منبت‌کاری‌شده از جنس چوب گردو متعلق به آستانه شیخ صفی‌الدین اردبیلی با شماره ۹۹۴، در چوبی خاتم‌کاری‌شده دو رو دارای کتیبه متعلق به دوره صفوی با شماره ۹۹۵ در فهرست آثار ملی به ثبت رسیدند.
وی با اشاره به یکی دیگر از آثار شاخص گنجینه چهل‌ستون اظهار کرد: رونوشت فرمان امام علی (ع) درباره معاهده مسیحیان و مسلمانان، متعلق به قرن چهارم هجری قمری، از دیگر آثار ارزشمند این مجموعه است که در سال ۱۳۹۶ با شماره ثبت ۹۹۶ در فهرست آثار ملی منقول کشور قرار گرفت.
امین اموال تاریخی فرهنگی پایگاه میراث جهانی چهل‌ستون افزود: در سال ۱۴۰۴ نیز پرونده ثبت ملی سه تخته فرش نفیس متعلق به دوره صفوی با نقوش سجاده‌ای کتیبه‌دار تهیه شد که این آثار با شماره‌های ثبت ۲۷۲۹، ۲۷۳۰ و ۲۷۳۱ به مجموعه آثار ثبت‌شده ملی چهل‌ستون اضافه شدند.
گوهری با تشریح تازه‌ترین اقدامات انجام‌شده برای ثبت ملی آثار این موزه گفت: در سال جاری پنج اثر ارزشمند دیگر از گنجینه چهل‌ستون پس از طی مراحل کارشناسی در فهرست آثار ملی منقول کشور به ثبت رسیدند که از نظر ویژگی‌های تاریخی، هنری، فنون ساخت، ارزش‌های فرهنگی از اهمیت ویژه‌ای برخوردارند.
وی با معرفی این پنج اثر بیان کرد: کلاه‌خود متعلق به دوره قاجار با نقوش اسماالحسنی که با تکنیک طلاکوب تزئین شده، زره نیم‌تنه متعلق به دوره صفوی با تکنیک زنجیربافت و متشکل از حلقه‌های فولادی، همچنین شلوارزره صفوی همراه با زانوبندهای نیزه‌ای، سه اثر شاخص این مجموعه هستند.
شناسایی آثار کم‌نظیر صفوی در کنار اسناد تصویری دوره قاجار و پهلوی
گوهری با تأکید بر اهمیت آثار نظامی گنجینه چهل‌ستون تصریح کرد: شلوارزره صفوی همراه با زانوبندهای نیزه‌ای را می‌توان از جمله آثار بسیار نادر این مجموعه دانست که از منظر شناخت تجهیزات نظامی، فنون ساخت، شیوه‌های حفاظت از جنگ‌افزارهای تاریخی در دوره صفوی ارزش مطالعاتی قابل توجهی دارد.
وی دو اثر دیگر ثبت‌شده در سال جاری را از مجموعه تابلوهای نقاشی تاریخی چهل‌ستون معرفی کرد و گفت: تابلو نقاشی حسینقلی‌خان ایلخانی، متعلق به دوره قاجار و اثر اسماعیل جلایر، از هنرمندان برجسته آن دوره، یکی دیگر از آثار ثبت‌شده این مجموعه است.
امین اموال تاریخی فرهنگی پایگاه میراث جهانی چهل‌ستون افزود: تابلو نقاشی اسفندیارخان بختیاری، متعلق به دوره پهلوی و اثر باقر سمیرمی، هنرمند شناخته‌شده، نیز از دیگر آثار این مجموعه است که درج عدد ابجد ۳۰۳ در اثر، با نام هنرمند ارتباط دارد.
وی با اشاره به روند کارشناسی و پیگیری پرونده‌های ثبت ملی آثار منقول چهل‌ستون اظهار کرد: از مجموع ۱۴ اثر ثبت‌شده این مجموعه، تهیه مستندات و پرونده ۱۳ اثر توسط اینجانب انجام شده است؛ این پرونده‌ها با نظارت اداره ثبت اداره‌کل میراث فرهنگی استان اصفهان و رئیس اداره موزه‌های استان به وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی ارسال شده‌اند.
گوهری خاطرنشان کرد: پرونده‌های تهیه‌شده پس از ارجاع به وزارتخانه، در فرایند بررسی و دفاع کارشناسی قرار گرفته‌اند و با ارائه مستندات تخصصی، بررسی ویژگی‌های تاریخی، هنری، فرهنگی آثار، زمینه ثبت آنها در فهرست آثار ملی منقول فراهم شده است.
وی با تأکید بر ادامه این روند در پایگاه میراث جهانی چهل‌ستون گفت: در حال حاضر نیز تهیه پرونده ثبت ملی دو اثر تاریخی فرهنگی دیگر این مجموعه در دستور کار قرار دارد که پس از تکمیل مستندات، طی مراحل کارشناسی برای بررسی و ثبت در فهرست آثار ملی منقول کشور ارسال خواهند شد.
کاخ‌موزه چهل‌ستون، از شاخص‌ترین بناهای تاریخی دوره صفوی در اصفهان، در سال ۹۹۶ هجری قمری به دستور شاه‌عباس اول در میان باغ بلبل احداث شد. این مجموعه در دوره شاه‌عباس دوم توسعه یافت و با افزوده‌شدن ایوان ستون‌دار و تزئینات معماری، به یکی از مهم‌ترین فضاهای تشریفاتی و پذیرایی دربار صفوی برای برگزاری مراسم دیپلماتیک، رویدادهای ملی، فرهنگی و مذهبی تبدیل شد.
این بنای تاریخی در سال ۱۳۲۷ هجری شمسی، پس از موزه ملی ایران باستان در تهران و موزه پارس در شیراز، به‌عنوان سومین موزه ملی کشور مورد توجه قرار گرفت و شماری از آثار تاریخی فرهنگی ارزشمند از تهران به آن منتقل شد. امروز گنجینه منقول این مجموعه در کنار معماری، نقاشی‌ها، تزئینات و عناصر تاریخی بنا، بخشی از ظرفیت کم‌نظیر چهل‌ستون برای شناخت تاریخ، هنر، فرهنگ و تمدن ایران به شمار می‌رود.
ثبت ملی آثار منقول این مجموعه، افزون بر مستندسازی هویت تاریخی آنها، امکان حفاظت هدفمندتر، پیگیری حقوقی وضعیت مالکیت و صیانت از اصالت آثار را تقویت می‌کند؛ مسیری که با تهیه پرونده دو اثر دیگر در پایگاه میراث جهانی چهل‌ستون همچنان ادامه دارد.