خبر یزد

آخرين مطالب

جایزه ممتاز به ساسانیان اجتماعي

  بزرگنمايي:

خبر یزد - روزنامه ایران: احیای سیستم‌‌های آبی باستانی در قنات زارچ یزد، ابتکار عملی برای احیای یکی از مهم‌ترین آثار تاریخی ایران بوده و مشارکت سازندگان بومی با داوطلبان جوان به احیای این قنات کمک کرده است. قدمت این قنات که در فهرست میراث جهانی یونسکو نیز ثبت شده است، به دوران پیش از اسلام و دوره ساسانی برمی‌گردد.
بیشتر بخوانید: اخبار روز خبربان
قنات زارچ همچنین طولانی‌ترین قنات ایران است. خانه صدوقی یزد هم دیگر اثر تاریخی شهر یزد است که در کنار 5 اثر تاریخی دیگر از سایر کشورها، جایزه شایستگی را از آن خود کرد. این خانه تاریخی که بیش از 300 سال قدمت دارد، متعلق به دوره قاجار است. خانه صدوقی یزد یک الگوی موفق برای تغییر کاربری خانه‌های تاریخی و استفاده عمومی از آن است؛ تغییر کاربری که حاصل مشاوره با معماران چیره‌دست و صنعتگران ماهر و آموزش نیروهای کار بومی است.
پایدار بودن یکی از ادله‌ ثبت یزد در فهرست آثار جهانی یونسکو است و قنات زارچ به‌عنوان سازه‌ای پایدار در دل بافت جهانی یزد قرار دارد. مدیر پایگاه قنات زارچ با بیان اینکه یونسکو هر سال جایزه بهترین مرمت را در بحث میراث فرهنگی و گردشگری به برندگان مسابقه اهدا می‌کند به شاخصه‌های ثبت آثار، در فهرست میراث جهانی اشاره می‌کند و به «ایران» می‌گوید: هر اثر پیشنهادی برای ثبت، باید حداقل یکی از این شاخص‌ها را داشته باشد: نمایانگر نبوغ بشر، نمایش‌دهنده تبادل مهم ارزش‌های بشری، استثنایی بودن، برجسته بودن از نظر معماری یا تکنیکی در یک مرحله و یا مراحلی از تاریخ، نمونه برجسته‌ از یک زیستگاه انسانی و فرهنگ، در ارتباط بودن به صورت مستقیم با سنت‌ها و باورها باشد.
ابراهیم کاظم نژند ادامه می‌دهد: در کنار عواملی که نام برده‌ شد در ایران 11 قنات از طرف سازمان یونسکو در سال 2016، به ثبت رسید که هرکدام ویژگی منحصر به فرد خود را داشتند. این قنوات شامل؛ قنات زارچ، حسن‌آباد مشیر، قصبه گناباد، بلده فردوس، جوپار، شیخی و قنبرآباد، اکبرآباد، مون، وزوان، مزدآباد و ابراهیم‌آباد هستند که براساس ویژگی‌های معماری و ساختاری، فرهنگی و تاریخی و میزان آبدهی معرفی شدند و به ثبت رسیدند.
او ادامه می‌دهد: در راستای ثبت جهانی قنوات ایرانی، طرح حفاظت و مرمت قنات زارچ و مرمت سازه‌های وابسته به قنات را از ابتدای سال 94 آغاز کردیم و اقدامات لایروبی قنات، تعریف محور‌های گردشگری قنات، حفر مادر چاه و حفاری پیشکار کنی در دشت فهرج، ساماندهی و احیای سازه‌های وابسته به معماری قنات زارچ و قنات حسن آباد مشیر در باغ شهر تاریخی مهریز در راستای احیای آن اجرا شد.
به گفته این مسئول، نورپردازی و خرید انشعابات برق و آب‌ سازه‌های وابسته به این قنوات جهانی و حذف فاضلاب‌‌ها و پساب‌های ورودی به آن‌ها از دیگر اقدامات صورت گرفته بود، همچنین مه‌پاشی در مسیر قنات میراث جهانی زارچ و سازه‌‌های وابسته به قنات از جمله پایاب‌ها و آسیاب برای از بین بردن حشرات بخصوص پشه با همکاری کارشناسان مرکز بهداشت شهرستان یزد نیز در این راستا انجام شده است.
او درخصوص اقدامات انجام شده برای احیا و مرمت قنات زارچ ادامه می‌دهد: بیش از 30 پایاب زارچ در سطح شهر یزد وجود دارد. ابتدا احیای هشت پایاب از مسجد جامع تا آسیاب وزیر و یک آب انبار و یک آسیاب در دستور کار قرار گرفت. این قنات زارچ از دو رشته اصلی شور و شیرین تشکیل شده که هدف از آن، بهره‌برداری آب‌های زیرزمینی برای سیراب کردن اراضی کشاورزی بوده است.
از ویژگی‌های قنات زارچ می‌توان به 70 پله بودن آن اشاره کرد. همین ویژگی به‌همراه طولانی بودن و قدمت آن، این قنات را به یکی از قنات‌های ارزنده دنیا تبدیل کرده است. قدمتی که به گفته کاظم نژند به دوران پیش از اسلام و دوره ساسانیان می‌رسد که در عمق 32 متری زمین حفر شده است. البته منابع تاریخی که در این زمینه هم شهادت دهند قدمت شهر زارچ است جایی که مظهر این قنات وجود دارد.
آن گونه که در کتب تاریخ آل مظفر نوشته محمود کتبی، تاریخ جدید یزد از احمد کاتب، یزدنامه ایرج افشار و تاریخ جعفری، آمده است؛ زارچ یکی از چند روستایی است که به دست امیر مبارزالدین و نزدیکان او ساخته شد؛ به‌ عنوان مثال، در یزدنامه آمده است: «چنین برمی‌آید که روستای زارچ که نام کاریز زارچ از آن باشد، یکی از همان ده‌هایی است که محمدبن‌مظفر در سال 740 هجری قمری ساخت.» در بررسی بناهای ساخته شده روی این قنات، قدیمی‌ترین مدرک مربوط به زمان ساخت مسجد عتیق است که در دوره حکومت علاء‌الدوله، دومین امیر آل کاکویه بر یزد بنا شد.
مدیر پایگاه میراث جهانی قنات زارچ ادامه می‌دهد: تخلیه نخاله و ساماندهی دسترسی به سازه‌ها، نورپردازی مناسب با برق 12 ولت به منظور امنیت بیشتر، استحکام‌بخشی و مرمت بخش‌های تخریب شده، شناسایی مکان نورگیر‌ها برای تخلیه آوار و نخاله، تخلیه و آوار برداری از طریق نورگیر‌ها از عمق 27 متری، ساماندهی و ساخت بدنه تخریب شده نورگیر‌های دوگانه با آجر و استحکام بخشی، مرمت پله‌‌های آجری، ساماندهی مسیر گالری قنات و بدنه سازی اتاق‌های موجود در پایاب از فعالیت‌های صورت گرفته در قنات زارچ است.
قنات زارچ طولانی ‌ترین قنات جهان است که طول آن به بیش از 71 کیلومتر می‌رسد و ساخت آن به بیش از 1300 سال پیش برمی‌گردد. این قنات که با شماره 14830 تیر ماه 1384 در فهرست آثار ملی و تیرماه سال 1395 به ثبت جهانی رسید، دارای سه شاخه جدا از هم است که نام آن‌ها شیرین، شور و ابراهیم خویدکی است. شاخه شور قنات زارچ در یزد از پایاب مسجد جامع یزد می‌گذرد که نزدیک به 60 پله دارد و دسترسی به آب قنات را نیز میسر می‌کند و تعداد چاه‌های آن 2 هزار و 115 حلقه است.
انتهای پیام/
mdi-penنیلوفر منصوریخبرنگار

لینک کوتاه:
https://www.khabareyazd.ir/Fa/News/238805/

نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield
مخاطبان عزیز به اطلاع می رساند: از این پس با های لایت کردن هر واژه ای در متن خبر می توانید از امکان جستجوی آن عبارت یا واژه در ویکی پدیا و نیز آرشیو این پایگاه بهره مند شوید. این امکان برای اولین بار در پایگاه های خبری - تحلیلی گروه رسانه ای آریا برای مخاطبان عزیز ارائه می شود. امیدواریم این تحول نو در جهت دانش افزایی خوانندگان مفید باشد.

ساير مطالب

افتتاح نخستین نمایشگاه بین المللی شهر پایدار در کیش

روند کند پرداخت تسهیلات به سیل‌زدگان یزدی

آغاز ساخت بیمارستان 300 تخت‌خوابی در کبودراهنگ

سطح کشت هندوانه در فامنین به صفر رسید

نیاز بیماران مازندرانی به اهدای خون

تعداد مصدومان حادثه کرج-قزوین به 11 نفر رسید

بلندقامتان نبوغ مس را در اراک ذوب کردند

خوانساری: کیش منطقه ای پیشرو در اتصال به پنجره دولت است

انعقاد تفاهم نامه همکاری میان سازمان فناوری اطلاعات ایران و سازمان منطقه آزاد کیش

روند کند پرداخت تسهیلات به سیل زدگان یزدی

واکنش‌ها به مصوبه شورای اسلامی شهر یزد

طرز تهیه عدسی با بلغور گندم؛ یک خوراک خوشمزه برای صبحانه و شام

پردیس جدید در دانشگاه یزد راه اندازی می‌شود

دیدار نماینده ولی فقیه در بنیاد شهید و امور ایثارگران با جامعه ایثارگری گلستان/نخبگان شاهد و ایثارگر خدمات نظام را معرفی کنند

افتتاح اولین مرکز نمونه برداری سرطان در استان یزد

ورود دادستان به مسئله پل تقاطع غیرهمسطح لاهیجان

برطرف شدن مشکل آب‌های سطحی منطقه اسماعیل‌آباد مشهد

کشف انبار احتکار اقلام پزشکی میلیاردی در گلستان

مرتضوی: از مرز ایجاد یک میلیون شغل عبور کردیم

قرار خدمت؛ منطقه 6

قرار خدمت؛ دیدار با کارکنان منطقه 6

بهره برداری از 24 طرح شهرداری یزد در بهار انقلاب و طبیعت

دستگیری 106 سارق با اجرای طرح‌های مبارزه با سرقت در یزد

آغاز ساخت پایگاه اورژانس پیش بیمارستانی شاهدیه یزد

صدور 18 مجوز کاریابی در استان یزد از ابتدای امسال

اقامه دین خدا هیچ تضادی با گردشگری ندارد

پیگیری رفع کمبود 14 پایگاه اورژانس در شهر یزد

خاموشی چهار ساعته مناطق روستایی مهاباد

محله امامت در منطقه13 پاکسازی و ساماندهی شد

تعاونی‌های مسکن‌ جهش با هدف ساخت 400 هزار واحد مسکونی در دولت سیزدهم تشکیل می‌شود

رشد 66 درصدی فوت موتورسوار در حواث رانندگی یزد

رشد 66 درصدی فوت موتورسواران در حواث رانندگی یزد

امید آفرینی یکی از اهداف برنامه‌های دهه فجر

کیش مهیای استقبال از گردشگران نوروزی می شود

بیانیه حوزه علمیه یزد در پی اهانت به قرآن کریم

تجلیل از برترین‌های چهلمین دوره مسابقات عترت و نماز و قرآن در بافق

تاکید سعید پورزادی بر تسریع و کمک به ساخت پروژه های نیمه تمام در کیش

وضعیت تاب‌آوری سفره‌های زیرزمینی آب در یزد بحرانی است

اجرای برنامه‌های نوروزی با رعایت ملاحظات فرهنگی و دینی

تعویق افتتاح طرح‌های عمرانی در یزد

صدور هشدار سطح زرد در یزد

بهره‌برداری از 24 طرح عمرانی همزمان با دهه فجر در بافت جهانی یزد

به سمت تفرجگاه سخوید نروید

تمامی تصمیمات و پروژه‌های دولت باید پیوست بهره‌وری داشته باشد

دانش آموز میبدی راهی اردوی راهیان نور شدند

یک پنجم نوجوانان اصفهانی دچار اضافه‌ وزن هستند

تکریم و معارفه معاون بهداشت و درمان بنیاد/ارائه خدمات درمانی از مهم‌ترین و حساس‌ترین وظایف بنیاد است/نیازهای درمانی جامعه ایثارگری با توجه به میانگین سنی با عموم جامعه متفاوت است

نشست قاضی‌زاده هاشمی با نخبگان شاهد و ایثارگر همدان/ نخبگان ایثارگر برای ایجاد اشتغال وارد میدان شوند/ رویکرد جدید بنیاد مطالبه گری و پیگیری ارائه خدمات به ایثارگران است

بهره‌برداری از تصفیه‌خانه مسیل باختر در منطقه 8 تا نیمه اسفند

بازگشت دوباره آلودگی به هوای استان البرز