خبر یزد

آخرين مطالب

«هویت یزدی» معتبر و محترم است/«هویت یزدی» پیشینه‌ چند هزار ساله‌ دارد اجتماعي

«هویت یزدی» معتبر و محترم است/«هویت یزدی» پیشینه‌ چند هزار ساله‌ دارد
  بزرگنمايي:

خبر یزد - ایسنا/یزد پژوهشگر و نویسنده‌ی کتاب «یزد، یادگار تاریخ» با برشمردن مؤلفه‌های فرهنگی و اجتماعی تعیین‌کننده‌ی هویت یزدی، گفت: امروز هویت «یزدی بودن» علاوه بر برخورداری از شاخصه‌های منحصربفردی مانند گویش یزدی، به همراه خود اعتبار و اعتماد، اخلاق و ایمان و درستی کردار و گفتار و صداقت و نجابت یک یزدی را به نمایش می‌گذارد.
«حسین مسرّت» در گفت‌وگو با ایسنا در مورد ویژگی‌های هویّت یزدی‌ها در طول تاریخ، با بیان این که مؤلّفه‌های فرهنگی و اجتماعی، تعیین‌کننده‌ی هویت یک جمع است، تصریح کرد: هویت یعنی شناسنامه یا وجه ممیزه هر شخص یا جمع و به عبارتی همانگونه که هر فردی برای خود شاسنامه واحدی دارد، هر قوم و ملّتی هم یک شناسنامه واحد که نشان‌دهنده مشخصات انسانی، جامعه‌شناختی، مردم شناختی، قومی، زبانی، گفتاری و کرداری آن جامعه و وجه ممیّزه آن جامعه است، دارد.
وی ادامه داد: مثلاً هویّت مردم یزد با هویّت مردم اصفهان و شیراز و مشهد در همین تفاوت‌هایی است که در هر جامعه می‌تواند وجود داشته باشد و این هم مؤلّفه‌های زیادی دارد که می‌تواند شامل زبان، گفتار و کردار، آداب‌ و رسوم، بازی‌ها، مثل‌ها و متل‌ها، ترانه‌ها، برخوردها و خصوصیّت‌های اخلاقی و رفتاری و سایر مؤلفه‌های هویّتی باشد.
این پژوهشگر یزدی خاطرنشان کرد: درباره مؤلفه‌های هویت یزدیها می‌توان گفت که یزدی‌ها به‌ غیر از تفاوت گویشی خاص که در سراسر ایران شناخته‌ شده است، دارای مؤلفه‌های هویتیِ دیگری مانند امانت‌داری، درستی کردار و گفتار، صداقت و نجابت نیز هستند به نحوی که مثلاً کافیست در یکی از بازارهای ایران به‌ ویژه بازارهای تهران عنوان کنید که «من یزدی هستم» و خواهید دید حتی در شرایط اقتصادی امروز نیز اعتماد ویژهای به تو خواهند کرد.
وی افزود: البته خیلی از افرادی که حتی برای مرکز استان و شهر یزد نیستند و متعلّق به اطراف یزد هستند، نیز از این موقعیّت استفاده می‌کنند و با گفتن این که «من یک یزدی هستم» از آن اعتباری که یزدی‌ها در نزد بازار و مردم ایران دارند، استفاده می‌کنند.
مسرت گفت: یک اصطلاحی هست که خود من بارها شنیده‌ام و با آن برخورد داشته‌ام که هر جا می‌گویی یزدی هستم، می‌گویند: «یزدی‌ها کارشون درسته» و این جمله «کارشان درست است»، معانی زیادی داد. این «کارشان» یعنی رفتار و گفتار و همه چیزهایی را شامل می‌شود که در یک جامعه مورد احترام است و می‌شود همان هویّت ما که می‌گویند: «یزدی هستی؟ کارت درست است!»
وی با بیان این که خیلی از اندیشمندان، هویّت قومی را منوط به ساختار مجزّای فرهنگی و زبانی می‌دانند، گفت: مثلاً عنوان می‌شود که ساختار متفاوت فرهنگی کردها و به‌ویژه زبان آن‌ها باعث می‌شود که ما از هویّت قوم کرد در کنار مثلاً قوم لر نام ببریم ولی در مورد شهری مثل یزد که ساکنان آن از قوم مجزّا با زبانی مخصوص خود نیستند، چگونه می‌توان از هویّت یزدی نام برد و آن را معرفی کرد؟
وی در این رابطه با اشاره به این این که ما زبان یزدی نداریم ولی گویش یزدی داریم، تصریح کرد: البته با این حال مشخصاتی که گویش یزدی دارد، آن‌قدر هویدا و آشکار هست که کمتر کسی در ایران، گویش یزدی را با گویش جای دیگر اشتباه بگیرد؛ به‌ عنوان‌ مثال ممکن است گویش بختیاری را با لری اشتباه بگیرید یا گویش مشهدی را با گویش تربتی یا در برخی مناطق مثل کرمانشاه که هم کرد دارد و هم لر، امکان دارد ما گویش کرمانشاهی را با گویش شهرهای اطرافش اشتباه کنیم امّا کمتر کسی است که گویش یزدی را اشتباه بگیرد به طوری که در هر جای ایران به‌ محض این که یزدی حرف بزنیم، تشخیص می‌دهند که یزدی هستیم.
این نویسنده‌ و فعال فرهنگی در ادامه خاطرنشان کرد: البته خصوصیت‌ها و ویژگی‌هایی که گویش یزدی دارد نیز این گویش را شاخص می‌کند؛ به قول برخی شُل یا تند حرف زدن در گویش یزدی، یک شاخص است یا تأکید خاص روی برخی کلمات یا واج‌ها مانند تأکید روی حرف قاف(ق) که هیچ کجا به غلظت یزدی‌ها آن را ادا نمی‌کنند و در گویش یزدی آنچنان به‌ کار برده می‌شود که انگار با دو تشدید ادا می‌شود! مثلاً وقتی ما می‌گوییم؛ «دقیقه»، انگار که چهار تا تشدید روی این کلمه وجود دارد.
وی به سریع حرف زدن یزدیها که در گویش‌های دیگر کمتر به چشم می‌خورد و برخی آنها را به خاطربسیار تند حرف زدن به انگلیسی‌ها تشبیه می‌کنند، اشاره و عنوان کرد: پس در کل، گویش یزدی هم می‌تواند با خصوصیّت‌های منحصر بفردش یکی از شاخصه‌های هویّت یزدی باشد و یزدیها می‌توانند با این هویّت و با این گویش به خود افتخار کنیم که «یک یزدی هستند.»
مسرت «هویت یزدی» را حتی دارای پیشینه‌ی چند هزار ساله‌ی تاریخ این دیار خواند و در این باره تصریح کرد: در بحث تاریخ یزد، از همان ابتدا می‌توان به نام یزد اشاره کرد چرا که نام یزد برگرفته از نام فرشته‌ای است به نام «یزت» است که این یکی از نقل‌قول‌هاست یا برخی می‌گویند؛ «چون یزدگرد، یزد را ساخته، بدین نام شهره شده است.»
وی ادامه داد: بعدها که در قرن پنجم، علاء الدولۀ کالنجار به یزد آمد، از حاکم سلجوقی ایران درخواست کرد که یزد را عبادتگاه وی قرار دهد. به‌ هر حال سلجوقیان آمده بود و نمی‌خواستند برخورد بدی با حاکمان دوره‌ی قبل یعنی آل‌بویه در ایران داشته باشد لذا به حاکم قبل گفت که مکانی را انتخاب کند و ساکن شود و با او کاری نخواهند داشت و علا الدوله گفت: «یزد را محلّ عبادت من قرار دهید» و حاکم سلجوقی گفت: یزد، «دارالعباد» تو باشد و به همین دلیل بعد از این یزد را «دارالعباد» یا «دارالعباده» خواندند.
وی این عنوان را برای یزد بسیار نام مسمّایی خواند و افزود: امروزه نیز همچنان یزد را دارالعباده می‌نامند چرا که مردم مؤمن و خداجویی دارد که در ایران به درستکاری و امانت و مؤمن بودن شهره هستند و به عبارتی؛ خیلی اعتبارها پشت کلمه‌ی «یزدی بودن» مانند اخلاق و ایمان نیز می‌آید و حالا می‌تواند یک نام با مسمّایی بشود مثل دارالعباده یزد، یزد، یزدان و کلمات مشابه آن؛ امّا به‌ هر حال نام «یزد» برگرفته از نام «یزدان» و نام خداست.
این محقق فرهنگی به افراد زیادی که در طول تاریخ نیز گویای هویّت فرهنگی و تاریخی یزد بوده‌اند نیز اشاره و بیان کرد: در گستره استانی یزد همواره افرادی در طول تاریخ مانند «مجد همگر»، «شرف الدّین یزدی»، «وحشی بافقی»، «محمّدباقر یزدی» ریاضی‌دان مشهور، «فرّخی یزدی» و افرادی زیادی بوده‌اند که می‌توانند گویای هویّت یزدی در طول ادوار گذشته باشند و در عصر حاضر نیز افرادی هستند که گویای هویّت فرهنگی و تاریخی این دیار هستند که در صدر اسامی آن‌ها دکتر «محمّدعلی اسلامی ندوشن» قرار دارد که در جهان شهره است و به‌ ویژه به‌ واسطه‌ی ارائه‌ نظریات فرهنگی، اجتماعی و حقوقی و نوشتن آثاری که در زمینه‌های مختلف نوشته‌ است.
وی دکتر «اصغر دادبه» که با اعلام نظر «خرد ایرانی» شهره شده و مدعی است بر طبق این نظریه؛ «خرد ایرانی یعنی کم‌آزاری یا بی‌آزاری» و خاستگاه آن را نیز یزد می‌داند، را از دیگر این نام آوران خواند و گفت: یکی دیگر از این افراد که دارای نظریّات بسیار خوب و انسانی است، دکتر «محمّدحسین پاپلی یزدی» است که به‌ غیر از این که از جغرافی‌دانان نامی ایران و جهان است، از چهره‌های برجسته‌ی فرهنگی و اجتماعی یزد است.
انتهای پیام

لینک کوتاه:
https://www.khabareyazd.ir/Fa/News/639631/

نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield
مخاطبان عزیز به اطلاع می رساند: از این پس با های لایت کردن هر واژه ای در متن خبر می توانید از امکان جستجوی آن عبارت یا واژه در ویکی پدیا و نیز آرشیو این پایگاه بهره مند شوید. این امکان برای اولین بار در پایگاه های خبری - تحلیلی گروه رسانه ای آریا برای مخاطبان عزیز ارائه می شود. امیدواریم این تحول نو در جهت دانش افزایی خوانندگان مفید باشد.

ساير مطالب

نصب 4000 تابلو معابر شهری در شهر یزد

جاده احمدآباد به روستاهای باغ خواص و علی آباد به زودی تکمیل می‌شود

سفیر و نمایندگان 15 کشور به یزد سفر می‌کنند

طرح «ایما» در مدارس بهاباد اجرا شد

مرکز مشاوره خانواده مهر بهاباد افتتاح شد

خنثی‌سازی توطئه دشمنان با مشارکت مردم در انتخابات

آغاز عملیات اجرایی بوستان بزرگ زندگی همزمان با روز درختکاری

جشن نیکوکاری در مدارس بهاباد برگزار شد

آغاز مرحله دوم طرح فجرانه کالابرگ از 16 اسفندماه

خرم آباد میزبان حساس ترین بازی لیگ یک

شهرداری ارومیه در یزد به دنبال سهمیه پلی آف

عضویت رایگان در کتابخانه‌های عمومی شهرستان اشکذر

برگزاری کارگاه مبانی دانش هوش مصنوعی در یزد

برقراری کامل ارتباطات شعب اخذ رای استان

200 روز غبارآلود در یزد

تقدیر وزیر ورزش از اقدامات مدیرعامل سازمان منطقه آزاد کیش در زمینه توسعه ورزش تنیس

قدردانی بخشدار کیش از حضور و مشارکت مردم در انتخابات

تجهیز مدارس استان یزد به امکانات آموزشی

دریابابل پس از مدت‌ها طعم برد را چشید/توقف شهرراز برابر مس سونگون

برگزاری جشنواره تئاتر مونولوگ مهریز

دستگیری سه سارق و کشف 13 فقره سرقت در یزد

هدیه ماندگار کارگران یزدی

به اندازه 11 سال گذشته تابلو نصب کردیم

هورسان به دنبال پنچر کردن پیکان

برپایی نمایشگاه قرآن و عترت در یزد

آغاز غرس 20 هزار نهال در واحد‌های تولیدی استان یزد

گلایه برخی مالکان از تغییر کاربری‌های تجاری پر هزینه

آغاز اوج‌گیری ترددها در محورهای مواصلاتی یزد در آستانه نوروز

ضیافت آخر هفته‌ یزدی‌ها برای سفرای کشورهای عضو «ACD»

کیش آماده‌ی استقبال از سرمایه‌گذاری بخش خصوصی در حوزه‌ی ورزش است/ مدیرعامل سازمان منطقه آزاد کیش: رویدادهای بین‌المللی ورزشی در جزیره برگزار شود

وزیر ورزش: در برنامه‌ی 10 ساله‌ی توسعه ورزش کشور، روی کیش حساب ویژه‌ای باز کردیم

طنین زنگ نیکوکاری در یزد نواخته شد

برگزاری آزمون کتابخوانی عطر انتظار در یزد

یزد، استان برتر در حوزه بهره وری

یزد، ایران کوچکی در مجمع گفتگوی کشور‌های آسیایی است

اتمام عملیات مرمت قلعه ثبت ملی شهرستان مروست

پذیرش 71 مقاله توسط چهارمین همایش ملی آموزش علوم اجتماعی در یزد

تمدید زمان نمایشگاه عرضه مستقیم کالا در یزد

مرگ و زندگی: کار ارومیه گیر مدافع عنوان قهرمانی

اعزام دانشجویان یزدی به اردوی راهیان نور

نامزدهایی که با پیوستن به پویش«با مهر انتخاب کنیم» انتخاب شدند

نواختن زنگ نیکوکاری در مدارس استان یزد

مرز مهم درهم برای دلار

تغییر پرهزینه کاربری‌های تجاری

اجلاس 2024 اکو در یزد برگزار می‌شود / سفرای 15 کشور به یزد سفر می‌کنند

آمادگی یزد برای میزبانی سفیران عضو مجمع گفت‌وگوی همکاری آسیایی

سلسلسه نشست‌های توانمندسازی خانواده در یزد

افتتاح و بهره برداری از طرح‌های جهاد خدمت رسانی بسیج در بافق

زیر ساخت های ورزش های دریایی کیش، چشم وزیر ورزش و جوانان را گرفت

لازمه ترویج و توسعه نماز در ادارات مهیا نمودن زیر ساخت‌ها است