خبر یزد - دشمن همیشه از جایی حمله نمیکند که انتظارش را داریم. گاهی وقتی در میدان سخت به نتیجه نمیرسد، زمین بازی را عوض میکند؛ از مرزها به افکار عمومی میآید و به جای آنکه فقط زیرساخت یا توان نظامی را هدف بگیرد، امید، اعتماد و آرامش مردم را نشانه میرود.
به گزارش خبرگزاری صداوسیما ، بیانیه اخیر سازمان اطلاعات سپاه را از همین زاویه باید خواند؛ هشداری درباره تغییر تمرکز دشمن از فشارهای مستقیم به جنگ شناختی و فرسایش تابآوری ملی.
منطق این راهبرد پیچیده نیست:
اگر نتوانند ایران را وادار به عقبنشینی کنند، تلاش میکنند جامعه را خسته، نگران و بیاعتماد کنند؛ اگر نتوانند اراده کشور را در میدان تغییر دهند، میکوشند محاسبات مردم را تغییر دهند.
ترس، ابهام، شایعه، بزرگنمایی تهدید، القای ناتوانی، دامن زدن به اختلافات و تبدیل مشکلات واقعی به تصویری از یک «بنبست دائمی»، ابزارهای همین میدان تازهاند.
اما اینجا یک نکته تعیینکننده وجود دارد: جنگ شناختی فقط با رسانه شکست نمیخورد؛ با واقعیت شکست میخورد.
جامعهای که قدرت کشورش را در میدان میبیند، مسئولانش را پاسخگو میخواهد، اخبار درست و بهموقع دریافت میکند و احساس میکند در سرنوشت کشورش نقش دارد، بهسادگی تسلیم روایت دشمن نمیشود.
از همینجا، انسجام ملی به یک مؤلفه واقعی بازدارندگی تبدیل میشود.
وحدت ملی به معنای یکسان فکر کردن همه مردم نیست. جامعه میتواند اختلافنظر داشته باشد، نقد کند و مطالبهگر باشد؛ اما نباید اجازه دهد اختلافات طبیعی، به شکافهایی تبدیل شود که دشمن بتواند از آنها عبور کند.
در چنین شرایطی، استمرار اجتماعات مردمی با نشاط و حضور آگاهانه مردم در صحنه اهمیت مضاعف پیدا میکند.
حضور مردم فقط یک تصویر رسانهای نیست؛ نشانهای از زنده بودن جامعه و شکست طرح منزویسازی و ترساندن آن است.
اما این حضور باید با جهاد تبیین همراه باشد؛ تبیینی که نه با شعار، بلکه با منطق، واقعیت و گفتوگوی صادقانه با مردم شکل میگیرد. مردم بیش از آنکه به روایتهای پرطمطراق نیاز داشته باشند، به پاسخ روشن، خبر دقیق و توضیح صادقانه نیاز دارند.
در سوی دیگر، نیروهای مسلح، میدان و دیپلماسی سه ضلع مکمل قدرت ملیاند. نیروهای مسلح باید هزینه هرگونه تجاوز را برای دشمن بالا نگه دارند؛ میدان باید امکان تحمیل اراده طرف مقابل را از بین ببرد و دیپلماسی باید از همین پشتوانه قدرت برای تأمین منافع ملی استفاده کند.
هیچکدام جای دیگری را نمیگیرد. بازدارندگی واقعی محصول جمع شدن این قدرتها کنار یکدیگر است.
با این حال، شاید مهمترین سلاح در این مرحله چیزی باشد که روی هیچ نقشه نظامی دیده نمیشود: تابآوری مردم.
تابآوری یعنی جامعه مشکل را ببیند، اما نترسد؛ تهدید را جدی بگیرد، اما مرعوب نشود؛ نقد کند، اما ناامید نشود؛ خبر را بشنود، اما هر شایعهای را باور نکند و در سختترین شرایط، پیوند خود را با کشور و یکدیگر حفظ کند.
از این منظر، شکست راهبرد جدید دشمن از یک نقطه آغاز میشود: جایی که نتواند ذهن جامعه را تسخیر کند.
اگر انسجام ملی حفظ شود، اجتماعات مردمی با نشاط و آگاهی استمرار پیدا کند، جهاد تبیین از سطح شعار به گفتوگوی واقعی با مردم برسد، نیروهای مسلح بازدارندگی را حفظ کنند، میدان و دیپلماسی در یک مسیر حرکت کنند و مسئولان با صداقت و پاسخگویی اعتماد عمومی را تقویت کنند، پروژه فرسایش ملی دشمن به نتیجه نخواهد رسید.
دشمن شاید بتواند تهدید ایجاد کند؛ اما نمیتواند به جای مردم تصمیم بگیرد که بترسند؛ و این شاید مهمترین نقطه اتکای ایران در این مرحله باشد:
کشوری که مردمش در کنار هم بمانند، قدرتش را در میدان حفظ کند و امیدش را از دست ندهد، فقط از خود دفاع نمیکند؛ بلکه محاسبات دشمن را تغییر میدهد.
دکتر برمک بیات
کارشناس ارشد رسانه