خبر یزد - یزد- مدیر امور طیور معاونت بهبود تولیدات دامی سازمان جهاد کشاورزی استان یزد با تأکید بر ضرورت حفظ تولید و افزایش ظرفیت‌های صنعت طیور از تداوم تنوع بخشی محصولات پروتئینی در استان خبر داد.
خبرگزاری مهر - گروه استان‌ها، محدثه میرجلیلی؛ صنعت طیور یکی از بخش‌های مهم تأمین امنیت غذایی و تولید محصولات پروتئینی در استان یزد به شمار می‌رود؛ صنعتی که با وجود محدودیت منابع آبی و چالش‌های اقتصادی، توانسته است ظرفیت تولید خود را حفظ کند و علاوه بر تأمین نیاز استان، بخشی از محصولات خود را به استان‌های همجوار عرضه کند. توسعه پرورش گونه‌های مختلف طیور، اصلاح نژاد مرغ بومی و افزایش بهره‌وری واحدهای تولیدی نیز از جمله ظرفیت‌هایی است که می‌تواند به استمرار تولید و تقویت اقتصاد کشاورزی استان کمک کند.
در این راستا حسین محمدزاده، مدیر امور طیور معاونت بهبود تولیدات دامی سازمان جهاد کشاورزی استان یزد، در گفت‌وگوی تفصیلی با خبرنگار مهر، با تشریح وضعیت تولید محصولات طیور استان، ظرفیت واحدهای فعال، روند جوجه‌ریزی و برنامه‌های توسعه‌ای این بخش، از تداوم تولید در واحدهای پرورشی و برنامه‌ریزی برای افزایش تولید محصولات پروتئینی خبر داد.
سهم ۲.۵ درصدی دام و طیور از آب بخش کشاورزی
محمدزاده با اشاره به اهمیت تولید محصولات پروتئینی در تأمین امنیت غذایی اظهار کرد: از مجموع ۷۳۵ میلیون مترمکعب آب اختصاص‌یافته به بخش کشاورزی، حدود ۲.۵ درصد در بخش تولید دام و طیور مصرف می‌شود؛ در حالی که محصولات این بخش حدود ۲۵ درصد از کل تولیدات بخش کشاورزی را تشکیل می‌دهند.
وی افزود: این موضوع نشان‌دهنده اهمیت تولیدات دامی و طیور در تأمین مواد غذایی مورد نیاز جامعه است؛ به‌ویژه در استانی مانند یزد که با محدودیت منابع آبی مواجه است و استفاده بهینه از ظرفیت‌های تولیدی اهمیت زیادی دارد.
مدیر امور طیور معاونت بهبود تولیدات دامی سازمان جهاد کشاورزی استان یزد با اشاره به شرایط اقتصادی کشور ادامه داد: تولید غذا و به‌ویژه محصولات پروتئینی، در شرایط کنونی اهمیت ویژه‌ای دارد. با وجود افزایش قیمت نهاده‌ها و نوسانات اقتصادی، تولید در بخش دام و طیور استان استمرار داشته و واحدهای تولیدی توانسته‌اند نقش خود را در تأمین بازار حفظ کنند.
وی تصریح کرد: قیمت گوشت مرغ و تخم‌مرغ نیز در سال‌های اخیر تغییراتی داشته است، اما استمرار تولید این محصولات برای حفظ دسترسی مردم به مواد غذایی و جلوگیری از بروز کمبود در بازار اهمیت اساسی دارد.
تولید ۷۲ هزار تن گوشت مرغ در یزد
محمدزاده با تشریح ظرفیت تولید گوشت مرغ در استان اظهار کرد: در حال حاضر ۶۸۲ واحد پرورش مرغ گوشتی در استان یزد فعالیت می‌کنند که ظرفیت جوجه‌ریزی آن‌ها در هر دوره به حدود ۱۲ میلیون قطعه می‌رسد.
وی افزود: در سال ۱۴۰۴ حدود ۳۸ میلیون و ۵۰۰ هزار قطعه جوجه‌ریزی در واحدهای مرغ گوشتی استان انجام شد که حاصل آن تولید حدود ۷۲ هزار تن گوشت مرغ بود.
مدیر امور طیور معاونت بهبود تولیدات دامی سازمان جهاد کشاورزی استان یزد با اشاره به عملکرد این بخش در نیمه نخست سال ۱۴۰۵ گفت: در شش‌ماهه نخست امسال، نزدیک به ۱۹ میلیون قطعه جوجه‌ریزی در استان انجام شده است که با توجه به تحقق حدود نیمی از هدف سالانه، روند تولید با برنامه پیش‌بینی‌شده تناسب دارد.
وی ادامه داد: با ادامه این روند، انتظار می‌رود میزان جوجه‌ریزی در پایان سال جاری به سطح سال گذشته برسد و تولید گوشت مرغ استان نیز روند باثبات خود را حفظ کند.
محمدزاده با اشاره به وضعیت تأمین گوشت مرغ در استان‌های همجوار تصریح کرد: با وجود چالش‌های اقتصادی و نوسانات بازار نهاده‌ها، روند جوجه‌ریزی در یزد ادامه یافته است؛ در حالی که برخی استان‌های همجوار در مقاطعی با کمبود مواجه شدند.
وی افزود: ظرفیت تولید گوشت مرغ در استان به‌گونه‌ای است که علاوه بر تأمین نیاز داخلی، حدود ۴۰ هزار تن مازاد تولید نیز برای عرضه به استان‌های همجوار وجود دارد.
تولید ۴۵ هزار تن تخم‌مرغ و مازاد ۲۵ هزار تنی
مدیر امور طیور معاونت بهبود تولیدات دامی سازمان جهاد کشاورزی استان یزد با اشاره به وضعیت تولید تخم‌مرغ اظهار کرد: در حال حاضر ۴۴ واحد مرغ تخم‌گذار در استان فعال هستند که ظرفیت آن‌ها به حدود چهار میلیون قطعه می‌رسد.
وی افزود: سال گذشته حدود ۴۵ هزار تن تخم‌مرغ در استان یزد تولید شد؛ در حالی که نیاز استان حدود ۲۰ هزار تن برآورد می‌شود. بر این اساس، سالانه حدود ۲۵ هزار تن تخم‌مرغ مازاد بر نیاز استان تولید می‌شود که بخشی از آن به استان‌های همجوار ارسال می‌شود.
محمدزاده با اشاره به رشد تولید تخم‌مرغ در سال گذشته ادامه داد: میزان تولید این محصول در سال ۱۴۰۴ نسبت به سال ۱۴۰۳ حدود دو درصد افزایش یافت که بیانگر استمرار فعالیت واحدهای تولیدی و حفظ ظرفیت این بخش است.
وی تأکید کرد: حفظ ظرفیت واحدهای مرغ تخم‌گذار و استمرار تولید، علاوه بر تأمین نیاز بازار داخلی، امکان عرضه محصول به سایر استان‌ها را نیز فراهم می‌کند.
افزایش تولید گوشت بوقلمون به ۳۳۰۰ تن در برنامه توسعه‌ای یزد
محمدزاده با اشاره به برنامه‌های توسعه‌ای برای تنوع‌بخشی به محصولات پروتئینی استان اظهار کرد: در حال حاضر ۳۳ واحد پرورش بوقلمون در استان یزد فعالیت می‌کنند و تولید سالانه گوشت بوقلمون به حدود ۲۷۰۰ تن رسیده است.
وی افزود: با توجه به ظرفیت‌های موجود و برنامه‌های توسعه‌ای این بخش، افزایش تولید گوشت بوقلمون به ۳۳۰۰ تن هدف‌گذاری شده است.
مدیر امور طیور معاونت بهبود تولیدات دامی سازمان جهاد کشاورزی استان یزد ادامه داد: توسعه واحدهای پرورش بوقلمون در کنار تولید گوشت مرغ و تخم‌مرغ می‌تواند به تنوع‌بخشی به محصولات پروتئینی، گسترش ظرفیت تولید و ایجاد فرصت‌های جدید سرمایه‌گذاری در صنعت طیور استان کمک کند.
تولید نیمی از گوشت بلدرچین کشور در یزد
وی با اشاره به جایگاه استان یزد در صنعت پرورش بلدرچین اظهار کرد: در حال حاضر ۱۹ واحد فعال پرورش بلدرچین در استان وجود دارد و سالانه حدود ۲۳۸۰ تن گوشت بلدرچین تولید می‌شود.
محمدزاده افزود: حدود ۵۰ درصد تولید گوشت بلدرچین کشور در استان یزد انجام می‌شود و این استان از ظرفیت قابل‌توجهی در زمینه پرورش و توسعه این گونه برخوردار است.
وی با اشاره به فرصت‌های سرمایه‌گذاری در این حوزه ادامه داد: اگر مصرف سرانه گوشت بلدرچین در کشور به یک کیلوگرم برای هر نفر در سال برسد، نیاز سالانه کشور به این محصول حدود ۱۷ هزار تن خواهد بود؛ در حالی که تولید فعلی کشور حدود شش هزار تن برآورد می‌شود.
مدیر امور طیور معاونت بهبود تولیدات دامی سازمان جهاد کشاورزی استان یزد تصریح کرد: این فاصله میان میزان تولید و تقاضای بالقوه می‌تواند زمینه مناسبی برای سرمایه‌گذاری و افزایش ظرفیت تولید گوشت بلدرچین در کشور فراهم کند.
وی با اشاره به سابقه فعالیت این صنعت در استان یزد گفت: یزد از مراکز اصلی توسعه پرورش بلدرچین در کشور بوده و ظرفیت‌های ژنتیکی و تولید مولدهای این گونه در استان، در گسترش فعالیت واحدهای پرورشی در سایر مناطق نیز نقش داشته است. به همین دلیل، بخشی از واحدهای پرورش بلدرچین در کشور، مولدهای مورد نیاز خود را از استان یزد تأمین می‌کنند.
تولید ۲۶۰ تن گوشت شترمرغ در استان
محمدزاده با اشاره به فعالیت واحدهای پرورش شترمرغ اظهار کرد: در حال حاضر ۳۸ واحد پرورش شترمرغ در استان یزد فعال هستند و سالانه حدود ۲۶۰ تن گوشت شترمرغ تولید می‌کنند.
وی با بیان اینکه توسعه پرورش گونه‌های مختلف می‌تواند به تنوع‌بخشی به تولید محصولات پروتئینی کمک کند، افزود: با توجه به محدودیت منابع آبی، شناسایی ظرفیت‌های مناسب برای تولید گوشت و توسعه شیوه‌های پرورش متناسب با شرایط اقلیمی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.
مدیر امور طیور معاونت بهبود تولیدات دامی سازمان جهاد کشاورزی استان یزد ادامه داد: گوشت شترمرغ از نظر ویژگی‌های تغذیه‌ای، از جمله میزان چربی و آهن، مورد توجه قرار دارد و می‌تواند در کنار سایر محصولات گوشتی، بخشی از سبد غذایی مصرف‌کنندگان را تشکیل دهد.
وی با اشاره به ضرورت توسعه بازار این محصول گفت: آشنایی بیشتر مردم با گوشت شترمرغ و افزایش عرضه آن در مراکز فروش و رستوران‌ها می‌تواند به گسترش بازار مصرف و توسعه فعالیت واحدهای پرورشی کمک کند.
فعالیت واحدهای پرورش کبک و پولت در یزد
محمدزاده با اشاره به دیگر ظرفیت‌های صنعت طیور استان اظهار کرد: در حال حاضر پنج واحد صنعتی پرورش کبک در یزد فعالیت می‌کنند و سالانه حدود ۷۹ تن گوشت کبک در استان تولید می‌شود.
وی افزود: یزد در زمینه پرورش کبک نیز از ظرفیت‌های قابل‌توجهی برخوردار است و توسعه این فعالیت می‌تواند در افزایش تنوع محصولات پروتئینی استان مؤثر باشد.
مدیر امور طیور معاونت بهبود تولیدات دامی سازمان جهاد کشاورزی استان یزد همچنین با اشاره به فعالیت واحدهای پرورش پولت گفت: در حال حاضر هفت واحد پرورش پولت در استان فعال هستند که حدود ۷۰ درصد نیاز واحدهای مرغ تخم‌گذار یزد را تأمین می‌کنند.
وی ادامه داد: تولید پولت در داخل استان به تأمین بخشی از نیاز واحدهای مرغ تخم‌گذار از ظرفیت‌های داخلی کمک می‌کند و می‌تواند وابستگی این واحدها به منابع تأمین خارج از استان را کاهش دهد.
اصلاح نژاد مرغ بومی و افزایش ظرفیت تولید تخم‌مرغ
محمدزاده با اشاره به ظرفیت‌های علمی استان در حوزه اصلاح نژاد طیور اظهار کرد: در کشور شش ایستگاه اصلاح نژاد مرغ بومی وجود دارد که یکی از آن‌ها در استان یزد مستقر است و برنامه اصلاح نژاد مرغ بومی در این مجموعه تا نسل بیست‌وسوم دنبال شده است.
وی افزود: مرغ‌های بومی در شرایط سنتی پرورش معمولاً حدود ۳۰ تخم‌مرغ در دوره تولید داشتند و بخشی از زمان خود را نیز صرف خوابیدن روی تخم‌ها و جوجه‌کشی می‌کردند؛ اما با اجرای برنامه‌های اصلاح نژادی، توان تولیدی این مرغ‌ها افزایش یافته است.
مدیر امور طیور معاونت بهبود تولیدات دامی سازمان جهاد کشاورزی استان یزد ادامه داد: مرغ‌های بومی اصلاح‌شده در یک دوره حدود ۷۵ هفته‌ای قابلیت تولید بیش از ۲۰۰ تخم‌مرغ را دارند و این افزایش بهره‌وری می‌تواند در تقویت اقتصاد خانوارهای روستایی نقش مؤثری داشته باشد.
وی تصریح کرد: این مرغ‌ها علاوه بر پرورش در محیط‌های روستایی، قابلیت استفاده در واحدهای کوچک و نیمه‌صنعتی را نیز دارند و می‌توانند زمینه ایجاد فرصت‌های جدید درآمدی را برای خانواده‌های روستایی فراهم کنند.
محمدزاده با مقایسه عملکرد مرغ‌های بومی اصلاح‌شده و مرغ‌های تجاری تخم‌گذار گفت: مرغ‌های تجاری تخم‌گذار در یک دوره حدود ۹۰ هفته‌ای نزدیک به ۴۱۰ تخم‌مرغ تولید می‌کنند، در حالی که مرغ بومی اصلاح‌شده در دوره‌ای حدود ۷۵ هفته‌ای بیش از ۲۰۰ تخم‌مرغ تولید می‌کند.
وی تأکید کرد: هدف از اصلاح نژاد مرغ بومی، افزایش توان تولیدی این پرنده و بهبود عملکرد آن در شرایط پرورش روستایی است؛ موضوعی که در کنار مدیریت صحیح، تغذیه مناسب و رعایت اصول بهداشتی می‌تواند به افزایش تولید و درآمد خانوارها کمک کند.
تولید ۵۵۷ تن عسل در یزد
مدیر امور طیور معاونت بهبود تولیدات دامی سازمان جهاد کشاورزی استان یزد در ادامه به ظرفیت زنبورداری استان اشاره کرد و گفت: در حال حاضر ۸۹۸ زنبورستان در استان یزد فعالیت می‌کنند و تعداد کلنی‌های زنبور عسل به حدود ۹۸ هزار و ۸۵۰ کلنی می‌رسد.
وی افزود: سالانه حدود ۵۵۷ تن عسل در استان تولید می‌شود و این فعالیت علاوه بر تأمین محصول مورد نیاز بازار، زمینه اشتغال زنبورداران و فعالان این بخش را نیز فراهم کرده است.
محمدزاده با اشاره به ظرفیت پوشش گیاهی استان ادامه داد: وجود گونه‌های مختلف گیاهان دارویی و پوشش گیاهی متنوع در برخی مناطق یزد می‌تواند در تولید عسل با ویژگی‌های کیفی مطلوب مؤثر باشد.
وی با تأکید بر اهمیت توجه به کیفیت عسل تولیدی خاطرنشان کرد: مصرف‌کنندگان هنگام خرید باید به اصالت و کیفیت محصول توجه داشته باشند؛ زیرا کیفیت عسل تولیدشده در زنبورستان‌ها باید از طریق روش‌های معتبر ارزیابی شود و صرف عرضه محصول با عنوان عسل، تضمین‌کننده کیفیت آن نیست.
رشد مرغ‌های گوشتی نتیجه اصلاح نژاد و مدیریت پرورش است
محمدزاده در بخش دیگری از این گفت‌وگو به برخی باورهای رایج درباره پرورش مرغ گوشتی پرداخت و اظهار کرد: گاهی این تصور در جامعه وجود دارد که مرغ‌های گوشتی برای افزایش وزن هورمون دریافت می‌کنند؛ در حالی که رشد سریع این پرندگان حاصل پیشرفت‌های علمی در اصلاح نژاد، تنوع تغذیه، مدیریت پرورش، بهداشت و بهبود تجهیزات واحدهای تولیدی است.
وی افزود: اصلاح نژاد مرغ‌ها طی چندین دهه انجام شده و مرغ‌های امروزی نتیجه همین پیشرفت‌ها هستند. در شرایط استاندارد پرورش، مرغ گوشتی می‌تواند در حدود ۴۲ تا ۴۵ روز به وزن مناسب عرضه برسد.
مدیر امور طیور معاونت بهبود تولیدات دامی سازمان جهاد کشاورزی استان یزد ادامه داد: استفاده از هورمون رشد، روش متداول پرورش مرغ گوشتی نیست و افزایش وزن این پرندگان از طریق ظرفیت ژنتیکی، تغذیه مناسب و مدیریت علمی واحدهای تولیدی محقق می‌شود.
وی تصریح کرد: کنترل شرایط محیطی، رعایت اصول بهداشتی، استفاده از تجهیزات مناسب و تأمین خوراک متناسب با نیاز پرنده، در کنار ظرفیت ژنتیکی مرغ، از عوامل تعیین‌کننده در رشد و تولید هستند.
محمدزاده با تأکید بر ضرورت اطلاع‌رسانی صحیح درباره محصولات طیور گفت: آشنایی مردم با فرایندهای علمی تولید می‌تواند به اصلاح باورهای نادرست کمک کند و زمینه شناخت بهتر ظرفیت‌های صنعت طیور کشور را فراهم آورد.
حفظ ظرفیت تولید و توسعه محصولات پروتئینی
مدیر امور طیور معاونت بهبود تولیدات دامی سازمان جهاد کشاورزی استان یزد در جمع‌بندی این گفت‌وگو اظهار کرد: استان یزد در بخش‌های مختلف صنعت طیور، از تولید گوشت مرغ و تخم‌مرغ تا پرورش بلدرچین، بوقلمون، شترمرغ و کبک و همچنین اصلاح نژاد مرغ بومی، ظرفیت‌های قابل‌توجهی دارد.
وی افزود: حفظ ظرفیت واحدهای فعال، استمرار جوجه‌ریزی، توسعه واحدهای جدید و تنوع‌بخشی به محصولات پروتئینی از محورهای مهم برای تداوم تولید در استان است.
محمدزاده خاطرنشان کرد: آمار تولید سال گذشته و روند جوجه‌ریزی در نیمه نخست سال ۱۴۰۵ نشان می‌دهد که صنعت طیور استان همچنان ظرفیت تأمین نیاز داخلی و عرضه محصولات به استان‌های همجوار را دارد و برنامه‌ریزی برای حفظ این ظرفیت‌ها و افزایش تولید تا پایان سال وجود دارد.