خبر یزد - ایرنا / دانشمندان مؤسسه علوم زمین و منابع معدنی کره جنوبی شواهدی یافتهاند: دهانههای برخوردی سیارکها ممکن است در پیدایش نخستین موجودات زندهای که اکسیژن تولید میکردند، نقش مهمی داشته باشند.
آنها استروماتولیتها، سنگهای لایهلایه باستانی که توسط میکروبها ساخته شدهاند، را در دهانه هاپچون (Hapcheon) کشف کردند. این دهانه، تنها دهانه تأییدشده برخورد سیارک در شبهجزیره کره است. استروماتولیتها از قدیمیترین نشانههای حیات روی زمین هستند.
دریاچههای گرم؛ زیستگاه میکروبهای باستانی
بازار ![]()
پژوهشگران معتقدند این استروماتولیتها در یک دریاچه آب گرم (هیدروترمال) تشکیل شدهاند که پس از برخورد عظیم یک سیارک بهوجود آمد. گرمای ناشی از سنگهای مذاب تولیدشده در اثر برخورد، آب را گرم نگه میداشت و آن را برای مدت طولانی غنی از مواد معدنی میکرد که محیطی مطلوب برای رشد حیات میکروبی است.
استروماتولیتها معمولاً توسط سیانوباکتریها (باکتریهای آبیسبز) ساخته میشوند. سیانوباکتریها همان میکروبهایی هستند که با فتوسنتز، اکسیژن تولید میکنند. فسیلها نشان میدهند این ساختارها حداقل ۳.۵ میلیارد سال قدمت دارند.
این نخستینباری است که استروماتولیتها در این دهانه برخوردی کشف میشوند.
کلیدی برای درک افزایش ناگهانی اکسیژن
حدود ۲.۴ میلیارد سال پیش که اکسیژن جَو زمین به صورت ناگهانی زیاد شد. این کشف به دانشمندان کمک میکند این پدیده را، که رویداد بزرگ اکسیداسیون نامیده میشود، بهتر بفهمند.
به گفته پژوهشگران، دریاچههای آب گرم حاصل از برخورد سیارکها، پناهگاهی امن برای میکروبهای اکسیژنساز بودند. این محیطهای جداافتاده، پیش از گسترش اکسیژن در کل کره زمین، مانند واحههای اکسیژن (نقاط کوچک و محدود دارای اکسیژن) عمل میکردند.
شواهد شیمیایی از فعالیت آب گرم
تجزیهوتحلیل شیمیایی استروماتولیتها نشان داد این سنگها با مواد برخوردی سیارک و سنگهای اطراف در ارتباط هستند. همچنین آب بسیار داغ آنها را تغییر داده بود.
لایههای درونی استروماتولیتها اثر آب گرم بیشتری داشتند یعنی در روزهای اولیه و داغتر دریاچه دهانه شکل گرفتهاند. همه اینها نشان میدهد استروماتولیتها در یک دریاچه آب گرم پس از برخورد سیارک ساخته شدهاند؛ دریاچهای که آرامآرام سرد شده است.
پیامدهایی برای مریخ باستان
این یافتهها فقط مربوط به زمین نیستند. دانشمندان میگویند مریخ اولیه هم دهانههای پر از آب داشته است؛ بنابراین، چنین محیطهایی در مریخ میتوانند جای خوبی برای جستوجوی نشانههای حیات میکروبی باستانی (یعنی موجودات ذرهبینی که در گذشتههای دور زندگی میکردند) باشند.
نظر پژوهشگران
دکتر جهسو لیم (Jaesoo Lim)، نویسنده اصلی پژوهش، میگوید: برای اولینبار، شواهد محکمی داریم که نشان میدهد استروماتولیتها در دریاچههای آب گرم پس از برخورد سیارک تشکیل میشوند؛ چنین محیطهایی احتمالاً جای امنی برای رشد نخستین میکروبها بودهاند.