خبر یزد - ایرنا / مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی لرستان گفت: موضوع الحاق قلعه فلک‌الافلاک به پرونده ثبت جهانی دره خرم‌آباد در حال پیگیری است و پس از بررسی وضعیت عرصه این اثر تاریخی، مستندات لازم برای یونسکو تکمیل و ارسال خواهد شد.
عطا حسن‌پور، اظهار کرد: در جریان هشتمین اجلاس کمیته میراث جهانی یونسکو که امسال در کره جنوبی برگزار شد، نمایندگان ایران گزارشی درباره وضعیت قلعه فلک‌الافلاک و آسیب‌های وارد شده به عرصه این اثر تاریخی پس از بمباران اخیر ارایه کردند.
وی افزود: بر اساس مباحث مطرح شده در حاشیه این اجلاس، قرار است نمایندگانی برای بررسی وضعیت قلعه فلک‌الافلاک و آسیب‌های وارد شده به عرصه آن به لرستان اعزام شوند و موضوع الحاق این اثر به پرونده ثبت جهانی دره خرم‌آباد نیز در همین چارچوب پیگیری خواهد شد.
مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی لرستان ادامه داد: مستندات و مطالعات مرتبط با این موضوع در حال آماده‌سازی است و در صورت تکمیل فرآیند، بخش مربوط به قلعه فلک‌الافلاک برای بررسی و الحاق به پرونده جهانی دره خرم‌آباد به یونسکو ارسال خواهد شد.
حسن‌پور گفت: مهلت پیش‌بینی‌شده برای تکمیل و ترجمه انگلیسی این بخش از پرونده تا بهمن‌ماه ۱۴۰۵ است و پس از ارسال مستندات، روند بررسی آن در چارچوب پرونده ثبت جهانی دنبال میشود.
ساماندهی غارهای پیش از تاریخ دره خرم‌آباد
وی همچنین با اشاره به ثبت جهانی دره خرم‌آباد اظهار کرد: پس از ثبت جهانی این پرونده، اقدامات مربوط به معرفی و ساماندهی آثار و غارهای پیش از تاریخ دره خرم‌آباد با جدیت بیشتری دنبال شد.
مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی لرستان افزود: تابلوهای معرفی غارهای پیش از تاریخ در محدوده دره خرم‌آباد نصب و مجوزهای لازم برای معرفی این آثار در چارچوب ضوابط یونسکو دریافت شده است و به‌روزرسانی نقشه‌ها و اطلاعات مربوط به آثار ثبت‌شده جهانی نیز پس از طی فرآیندهای مربوط انجام میشود.
حسن پور ادامه داد: غارهای پیش از تاریخ دره خرم‌آباد اکنون در مسیر ساماندهی قرار گرفته‌اند و بخشی از آنها برای بازدید گردشگران آماده شده است.
وی با اشاره به اهمیت جهانی دره خرم‌آباد گفت: امیدواریم با فراهم شدن شرایط، زمینه حضور گردشگران خارجی و معرفی بهتر این مجموعه جهانی فراهم و ظرفیت‌های تاریخی و فرهنگی لرستان بیش از گذشته در سطح بین‌المللی شناسانده شود.
فلک الافلاک بنای عظیم آجری است که در دوره ساسانی روی تپه ای باستانی در مرکز شهر خرم‌آباد ساخته و زیبایی و معماری شگفت انگیز این قلعه موجب شده است از سوی بسیاری کارشناسان به عنوان یکی از شاهکارهای مهندسی و معماری دنیا لقب بگیرد.
این قلعه به لحاظ موقعیت استراتژیک، در قرن چهارم هجری قمری به عنوان مقر حکومت آل حسنویه و گنجور در زمان آل بویه درآمد و از قرن ششم هجری پس از ساخته شدن شهر جدید خرم آباد نیز به نام این شهر معروف شد و احتمال می رود نام فلک الافلاک در دوره قاجار به آن اطلاق شده است.
محوطه باستانی قلعه حدود ۱۲۰ هزار مترمربع وسعت دارد و ارتفاع تپه با احتساب ارتفاع دیوارهای بنا از سطح خیابان های مجاور حدود ۴۰ متر است، بر اساس مدارک تصویری تا حدود ۱۰۰ سال پیش بارویی ۱۲ برجی در پیرامون بنای فعلی وجود داشته که اکنون آثار آن در محوطه شمال غربی قلعه، قابل مشاهده است.
داخل قلعه فلک الافلاک از چهار سالن بزرگ، ۲ حیاط خلوت، چند تالار کوچک، اتاق‌ها و دروازه‌هایی به سمت شمال ساخته و در زمان قاجار بازسازی و موزه‌های باستان شناسی، مردم‌شناسی، آزمایشگاه مرمت اشیا و چای‌خانه سنتی در قلعه فلک الافلاک راه اندازی شده است.
معماری قلعه فلک‌الافلاک و مصالح به کار رفته در آن بی‌نظیر می باشد چراکه با توجه به اینکه خرم‌آباد، شهری خوش آب و هوا و همراه با بارش‌های سیل آسا است، قلعه روی تپه ساخته شده است و سیستم رطوبت گیری دارد.
این بنای کم نظیر به شماره ۸۸۳ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده که از دهه های گذشته دغدغه بسیاری برای ثبت جهانی این اثر ارزشمند عنوان شده است و شاهکار معماری جهان در فهرست ثبت موقت جهانی قرار دارد.